نوسانات موجود در بازار مرغ باعث شده است که هم مرغدار ضرر کند و هم مصرف‌کننده هزینه بیشتری بپردازد و مسئله صرفاً کمبود تولید نیست چراکه وقتی جوجه‌ریزی بدون پیش‌بینی دقیق تقاضا انجام می‌شود مازاد عرضه، قیمت را کاهش می‌دهد و ممکن است چند هفته بعد، زیان مرغدار با کاهش تولید به صورت افزایش قیمت خودش را نشان دهد و از طرفی، فاصله قیمت مرغ زنده تا مرغ گرم، هزینه‌های کشتار و توزیع و نبود شفافیت در زنجیره نیازمند بررسی هستند و در این میان، وزارت جهاد کشاورزی باید در خصوص پیش‌بینی تولید و تنظیم بازار و نظارت بر توزیع پاسخ دهد و بخش خصوصی نیز، باید روشن کند چرا عرضه با نیاز بازار هماهنگ نیست و سهم هر حلقه از قیمت نهایی چقدر است؟ البته قانون نیز در این خصوص ساکت نیست و تکالیفی درمورد متنوع کردن نژاد مرغ وجود دارند، امّا باید دید این اهداف تا چه اندازه محقق شده‌اند و چه موانعی دارند؟ راهکار، برنامه‌ریزی جوجه‌ریزی بر اساس تقاضا، شفافیت قیمت‌ها و اصلاح زنجیره توزیع و اجرای اهداف دقیق قانونی است تا هم تولیدکننده به سود منطقی دست پیدا کند و هم مرغ با قیمت مناسب‌تر و باثبات‌تر به سفره مردم برسد.
حبیب اسدالله نژاد، مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی درمورد نوسانات قیمت مرغ گفت: در سطح کشور، ۲۰ هزار و ۲۶ واحد مرغداری وجود دارد که از این تعداد، حدود ۱۸ هزار و ۷۴۰ واحد مرغداری فعال هستند و یکهزار و ۲۸۶ واحد مرغداری به دلایلی غیرفعال هستند و در ۶ ماه گذشته، ۲ هزار و ۹۵۰ واحد مرغداری با ظرفیت حدود ۵۶ میلیون قطعه به دلایل متعددی از جمله شرایط تولید و صنعت، تولید نداشته‌اند و ۸۸ درصد این واحد‌های مرغداری که تولید نکرده‌اند واحد‌های خرد و کمتر از ۳۰ هزار قطعه بوده‌اند و مجموع جوجه‌ریزی که سال گذشته داشته‌ایم حدود یک میلیارد و ۷۷۰ میلیون قطعه بوده است که میزان تولید مرغ کشور، ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تن بوده است که به نوعی، با این آمار، رتبه ۸ جهان در تولید مرغ را داریم.
اسدالله نژاد ادامه داد: امسال شرایط تا حدی متفاوت است و زمانی که به آمار‌ها نگاه کرده و ۷ ماه گذشته را با سال گذشته مقایسه می‌کنیم، می‌بینیم در ۷ ماهه‌ی امسال، حدود ۸۹۷ میلیون قطعه جوجه‌ریزی انجام داده‌ایم این در حالی است که در مدت مشابه سال گذشته، این عدد یک میلیارد و ۵۰ میلیون بوده است و سرانه مصرف کشور در ۷ ماه سال گذشته، حدود ۳۱ و نیم کیلو به ازای هر فرد ایرانی بوده است و این سرانه بر اساس آمار تولید امسال کاهش پیدا کرده و به ۲۴ و نیم کیلو رسیده است. یعنی تولید مازاد داشته‌ایم و سرانه مصرف کاهش پیدا کرده و تعادل بین عرضه و تقاضا به هم خورده است و به واسطه بر هم خوردن تعادل بین عرضه و تقاضا و نبود توجه دستگاه دولتی و سیستم تصمیم‌گیر به هشدار‌های بخش تولید که می‌گفتند این حجم از تولید باید کاهش پیدا کند باعث شده‌اند در چند ماه گذشته، مرغداران ضرر‌های سنگینی را متحمل شوند و هنوز هم این زیان ادامه دارد؛ به طوری‌که در مقاطعی، قیمت تمام شده‌ی هر کیلوگرم مرغ برای واحد‌های مرغداری بین ۶۰ -۲۵۰ هزار تومان بوده است، امّا مرغدار به قیمت ۱۵۵-۱۵۰ هزار تومان فروخته است و زیانی که در طول این چند ماه به مرغداران کشور وارد شده است بیش از ۶۰ هزار میلیارد تومان است؛ چیزی که از توان تولیدکنندگان خارج است و آسیب‌های جدی وارد کرده است و در ۶ ماه گذشته، ۲ هزار و ۹۵۰ واحد مرغداری به دلایل متعددی از جمله شرایط تولید و صنعت، تولید نداشته‌اند و در ۳ ماه گذشته، به ۵ هزار و ۹۰۰ واحد مرغداری رسیده‌اند و اگر تعادل و تناسب بین عرضه و تقاضا به وجود نیاید و تولیدکنندگان از زیان رهایی پیدا نکنند وضعیت تولید کشور به یک چالش تبدیل می‌شود.
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی گفت:متأسفانه برنامه‌ریزی تولید که در چند ماه گذشته اعلام و اجرا شده مازاد بوده است و حتی با وجود این که شرکت پشتیبانی مجوز ویژه گرفته است که ۳۰ هزار تن را مازاد بر چیزی که ذخایر استراتژیک بوده است جمع‌آوری کند و بخش خصوصی حدود ۴۰ -۳۰ هزار تن جمع کرده و بخش محدودی نیز صادر شده است، امّا هنوز تعادل و ثبات برقرار نشده است و همچنان تولیدکنندگان ما ضرر داده‌اند.
اسدالله نژاد ادامه داد: دو موضوع گرانی و بالا بودن قیمت را باید از هم جدا کرد. گاهی قیمت تمام‌شده مرغ برای تولیدکننده، حداقل ۲۶۰ هزار تومان به قیمت روز است و قیمتی که دولت چند ماه پیش با نرخ قبلی اعلام کرده بود ۲۴۷ هزار تومان بوده و مرغ گرم ۳۷۸ هزار تومان بوده است و هنوز، قیمت مرغ با وجود افزایش قیمت مولفه‌های تولید در ۳-۲ ماه گذشته به عدد ۳۷۸ هزار تومان نرسیده است؛ یعنی تورم داریم، امّا گرانی نداریم که ناشی از فروش مرغداران به قیمت غیرواقعی باشد و نرخ تعادلی باید حداقل ۴۰۰ هزار تومان باشد برای این که هزینه‌های تولید در حال افزایش مداوم هستند. زیرا قبلاً نرخ ارز ترجیحی ثابت بود، امّا در حال حاضر، ارز ترجیحی برای واردات نهاده‌های دامی به تالار دوم منتقل شده است و در تالار دوم متناسب با قیمت ارز بازار، آن عدد تغییر می‌کند. یعنی ۱۵-۱۰ روز این عدد بالا می‌رود و دلیلش این است که نرخ ارز در بازار آزاد متفاوت است؛ به طوری‌که ذرتی که ما حدود یک ماه و نیم پیش به قیمت ۴۳ هزار تومان می‌خریدیم در حال حاضر، تولیدکننده به قیمت ۷۰ هزار تومان خریداری می‌کند.
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی گفت: باید به نرخ نهاده‌های جهانی توجه کرد. زیرا وقتی قیمت ارزی که به نهاده‌های دامی اختصاص پیدا کرده است افزایش پیدا می‌کند بدنبال آن، یک تورم داخلی نیز وجود دارد که ناشی از کاهش ارزش پول ملی کشور است و در این میان، هزینه حمل و نقل و بیمه‌ها افزایش پیدا می‌کند.
اسدالله نژاد درمورد صادرات مرغ ادامه داد: صادرات برای مرغ نیازمند این است که سیاست‌گذاری‌ها پایدار باشند و به واسطه‌ی این سیاست‌گذاری‌ها، هم طرف خارجی و هم طرف داخلی به این موضوع اعتماد کند که روابط متقابلی داشته باشند و بتوانیم بازار هدف خود را پیدا کنیم، امّا در کشور ما این گونه نیست و متأسفانه در کشور ما سیاست‌های صادراتی کاملاً ناپایدار و به شرایط زمانی و مکانی وابسته هستند و هر از گاهی، مجوز صادر می‌شود و بازار هدف را پیدا می‌کنیم و بلافاصله مجوز لغو صادرات صادر می‌شود و همه کار‌هایی که انجام شده بودند ازبین می‌روند.
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی درمورد مشکلات تولیدکننده گفت: یکی از بزرگ‌ترین مشکلاتی که وجود دارد این است که دولت راضی نیست در راستای سیاست‌های اصل ۴۴ قانون اساسی، تصدی‌گری را به بخش خصوصی بدهد و به آن اعتماد کند و همه سیاست‌گذاری‌ها برای مرغ به عنوان یک کالای استراتژیک که در سطح جامعه اهمیت زیادی دارد را دولت انجام می‌دهد و عموماً تصمیمات پشت درب‌های بسته گرفته می‌شوند و توجهی به نظرات تشکل‌ها نمی‌شود. به طور مثال؛ چند ماه قبل از این که ارز ترجیحی حذف شود، می‌دانستیم دولت از نظر ارزی این امکانات و توان را ندارد که تا پایان سال جلو برود و بسیاری از سهمیه‌هایی که واحد‌های مرغداری داشتند در آن مقطع سوختند و مرغدار، مرغ خود را به نرخ مصوب عرضه کرد، امّا نتوانست نهاده را به نرخ مصوب خریداری کند و سهمیه‌اش سوخت شد و زورش به دولت نمی‌رسید که بخواهد حق خود را از دولت بگیرد و برآوردی که انجام شد این بود که مرغداران، حداقل، ۶۰ هزار میلیارد تومان از دولت طلبکار بودند که به صورت قانونی و شرعی و عرفی، دولت باید این دیون را پرداخت می‌کرد، امّا این کار را انجام نداد.
اسدالله نژاد ادامه داد: به دلیل این که می‌دانستیم ارز ترجیحی حذف می‌شود طرحی را به دولت ارائه داده که در آن، افزایش پلکانی قیمت مرغ و حذف تدریجی ارز ترجیحی را پیشنهاد دادیم و الزامات دیگری را ارائه کردیم که دولت هیچ یک را انجام نداد و نتیجه تصمیمات غلط دولت این شد که بخش اعظم واحد‌های مرغداری ما از چرخه تولید خارج شدند و نتوانستند به فعالیت خود ادامه دهند.
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی درمورد انتظارات واحد‌های تولید مرغ از دولت افزود: ما چند برنامه را به دولت پیشنهاد دادیم و متأسفانه نبود تصمیم در وزارت جهاد کشاورزی وجود دارد که باعث شده است تولید رنج ببرد. یعنی تصمیم‌ها به موقع اتخاذ نمی‌شوند و از چند ماه پیش، سه طرح ویژه را برای کمک به تولید و بازار مصرف به وزارت جهاد کشاورزی پیشنهاد دادیم و پیگیری کردیم و متأسفانه به نتیجه نرسیدیم که یکی از این طرح‌ها، هوشمندسازی زنجیره تأمین و تولید و توزیع مرغ در سطح کشور است که با استفاده از پنجره واحدی که در سطح ملی ایجاد می‌کنیم، می‌توانیم همه سکو‌هایی که در سطج کشور فعال هستند را مدیریت کنیم و زنجیره ارزش غیرمالکیتی موضوع دیگری است که در سطح کشور دنبال می‌کنیم که می‌تواند هزینه‌های تولید را برای واحد‌های مرغداری کاهش دهد و نتیجه آن برای مردم است و موضوع دیگر، تولید مرغ با وزن و قیمت و… است که اهمیت دارد. زیرا با این کار می‌توانیم بیش از ۷۰ هزار میلیارد تومان صرفه‌جویی در واردات نهاده‌های دامی و تبدیل کود داشته باشیم ضمن این که قیمت مرغ به حدود ۱۵-۱۰ درصد برای مصرف کننده کاهش پیدا می‌کند و این بسیار مهم است.
